Stjórn­laust örríki

Það er víða vandi við stjórnun þessa lands. Stjórnarflokkarnir eru langt því frá samstíga við stjórnun landsins og mikil ólga á meðla þeirra. Það sem heldur þeim hugsanlega saman er ástandið í efnahagsmálum og ástandið í Grindavík. Þetta er eins og hjá hjónum sem eru búin að ákveða að skilja en ætla að hanga saman fram yfir jól, svona fyrir börnin. Leiða má líkum að því að eftir skilnaðinn verði skiptin ekki jöfn og þar hallar eflaust mest á Vinstri-græn sem fara hvað verst út úr þessu ef marka má kannanir. Þá má þó ekki gleyma einum mikilvægum þætti í þessu og það eru völdin sem stjórnmálamenn virðist halda fast í og vilja ekki sleppa hendinni af þrátt fyrir óánægju innan eigin raða með stjórnarsamstarfið.


En vandinn er ekki bara misklíð á stjórnarheimilinu því landið virðist vera sumpart stjórnlaust. Það væri of langt mál að skrifa um það allt í grein þessari á þessum fallega sunnudegi en staðreyndin er sú að ef horft er á vandamálin sem steðja að þessari þjóð þá má vel draga þá ályktun að landið sé á barmi stjórnleysis.


Í innflytjendamálum ríkir algjört stjórnleysi eða stefnuleysi sem lýsir sér í hömlulausum fjárútlátum og getuleysi í því að móta stefnu til að taka á þeim málum. Afgreiðsla mála er seinvirk sem kostar þessa litlu þjóð gríðlega fjármuni. Geta til að taka á móti fólki eða sinna þörfum þess er á þolmörkum. Önnur þjónusta líka, s.s. við borgara þessa lands hvort sem það er í heilbrigðiskerfinu og á sviði félagsþjónustu. Öldrunarmál eru reyndar í ógöngum vegna stefnuleysis. Aldraðir einstaklingar sem þurfa þjónustu eða sértæk úrræði enda á biðlista eftir þjónustu og stundum mætti halda að stefna í málaflokknum væri einfaldlega að bíða eftir því að viðkomandi falli frá svo ekki þurfi að sinna honum.


Þá kárnar gamanið í samgöngumálum þar sem stefnan er að skattleggja borgara þessa lands enn frekar til að viðhalda vegakerfi sem átti upphaflega að viðhalda með annarri skattheimtu sem virðist ekki lengur duga til þess. Þá virðist stefnubreyting hafa skyndilega orðið í rafbílavæðingunni með nýrri skattheimtu sem hefur dregið verulega úr kaupum á rafbílum. Það er kannski bara gott því innviðir eru hvort eð er ekki tilbúnir til að taka á móti nýjum rafbílum og orkuskortur virðist yfirvofandi í orkumálum. Efnahagsmálin eru heldur ekki góð því hér er óðaverðbólga sem virðist ekki vera hægt að ná tökum á. Það stoppaði samt ekki stjórnvöld í að halda stóra veislu fyrir stórþjóðir heimsins sem kostaði okkur milljarða bara svo ásýnd landsins yrði betri út á við en innihald var fyrir.


Embættismannakerfið svokallaða þrífst vel í þessum aðstæðum eins og sjá má á nýlegu dæmi um bónuskerfi skattaeftirlitsins þar sem starfsmenn eftirlitsins gátu skaffað sér háa bónusa á kostnað skattgreiðenda með því að kreist meira út úr skattgreiðendum, því meira sem var kreist - því meira fengu þeir í eigin vasa. Þetta þótti embættismönnum hið best mál þar til upp komst og fjölmiðlar fóru að þjarma að þeim. Sama er hægt að segja um dómstóla landsins þar sem engin stjórnsýsla er til staðar og dómstjórar ráða lögum og lofum án eftirlits. Líklega er Ísland eina Norðurlandaþjóðin sem viðhefur slíkt kerfi sem er í reynd galið að ekki sé meira gagnsæi við stjórnun dómstólanna, sem eiga að útdeila réttlæti í landinu.


Í lokin ekki gleyma höfuðborginni okkar sem ræðst á almenna borgara með sektargreiðslum vegna bílastæða sem fólk hefur nýtt í áratugi. Sumir kalla þetta enn eitt dæmið um aðförina að einkabílnum en kannski er borgin bara orðin svona blönk eftir áralanga vinstri slagsíðu og stjórnleysi í fjármálum.

Það er alveg ljóst að þessi þjóð þarf nú kjarkmikla stjórnmálamenn sem þora að móta raunhæfa stefnu í þessum málum sem er hægt að vinna þannig að stjórnsýslan og stjórnun landsins verði markviss og gagnsæ.



Sævar Þór Jónsson - Hæstaréttarlögmaður

< Eldri pistlar

Nýrri pistlar >

Ákæra um hraðakstur felld niður eftir greinargerð lögmanns

8. október 2026
Ákæruvaldið féll nýlega frá ákæru um hraðakstur við fyrirtöku málsins í héraðsdómi eftir að lögmaður hjá Sævari Þór & Partners hafði skilað ítarlegri greinargerð um annmarka á sönnunargögnum. Skjólstæðingur lögmannsstofunnar hafði upphaflega viðurkennt brotið en síðar dregið þá yfirlýsingu til baka. Við yfirferð á gögnum málsins kom í ljós að myndavélaupptaka lögreglu var ófullnægjandi og að tæknileg sönnunargögn ákæruvaldsins uppfylltu ekki þær kröfur sem gerðar eru til sakfellingar. Í greinargerð lögmannsins voru annmarkar á sönnunargögnum málsins raktir og færð rök fyrir því að þau nægðu ekki til sakfellingar. Í kjölfarið ákvað ákæruvaldið að falla frá ákærunni. Málið undirstrikar mikilvægi þess að fara vandlega yfir sönnunargögn og að þau standist þær kröfur sem gerðar eru til þeirra í sakamálum.

Skuggamansal á Íslandi

Eftir Sævar Þór Jónsson • 28. september 2026
Íslenskt réttarvörslukerfi stendur frammi fyrir nýrri og skelfilegri birtingarmynd mansals og ofbeldis hér á landi. Ég hef því miður kynnst þessum málum í stöfum mínum sem lögmaður og ítrekað fengið inn á mitt borð viðkvæm mál þar sem konur í viðkvæmri stöðu vegna fötlunar, alvarlegrar neyslu eða erfiðra félagslegra aðstæðna eru skipulega nýttar af mönnum af erlendum uppruna í þeim eina tilgangi að tryggja þeim síðarnefndu landvistarleyfi og fjárhagslegan ávinning. Þetta er kerfislægt ofbeldi þar sem fórnarlömbin eru undir ægivaldi gerendans. Konurnar eru ekki aðeins beittar kynferðislegu og líkamlegu ofbeldi, heldur eru þær notaðar fjárhagslega. Þær eru neyddar til þess að taka lán, láta af hendi fjármuni eða afhenda húsnæði sem þær hafa fengið í gegnum félagslega kerfið, svo hægt sé að nota það í annarlegum tilgangi. Skelfilegast er þó þegar þessar konur eru þvingaðar til þess að verða óléttar í þeirri von og trú gerenda að barneignir muni auka möguleika þeirra á dvalarleyfi og tryggja þeim hærri bótagreiðslur frá hinu opinbera. Umfang þessa vandamáls er dulið, en alþjóðlegar og innlendar skýrslur sýna að þolendur með fötlun eða í virkri neyslu eru í margfaldri hættu á að verða fyrir mansali þar sem gerendur nýta sér bágborna stöðu þeirra. Jafnvel þótt þessi vandi sé þekktur að nokkru leyti innan réttarvörslukerfisins þá er blasir við mikið úrræðaleysi og vangeta til þess að takast á við hann. Úrræðaleysið ristir dýpst þegar börn eiga í hlut. Þekkt eru sláandi dæmi þess að barnaverndaryfirvöldum hafi borist skýrar og alvarlegar tilkynningar um mál þar sem rökstuddur grunur leikur á að börn séu ekki aðeins vitni að ofbeldi heldur sjálf að verða fyrir líkamlegu og kynferðislegu ofbeldi á heimilinu. Samt sem áður gerist lítið sem ekkert. Skýringar yfirvalda eru af skornum skammti og aðgerðaleysið er æpandi. Þegar stofnanir eru veikburða og hafa ekki nægileg sterk lagaleg úrræði til að grípa til verður staða þessara kvenna og barna hreinlega hræðileg og vonlaus. Kerfið virðist lamast þegar flækjustig mála eykst, sem verður til þess að viðkvæmustu hópar samfélagsins búa við algjört bjargarleysi. Oft leysast þessi mál þegar gerandi er kominn með langan sakaferli eða er undir rannsókn fyrir önnur alvarleg brot, þá fyrst getur lögreglan loksins skorist í leikinn og gripið inn í. Þolendur þessara brota eiga ekki að þurfa að bíða eftir því að gerendur þeirra brjóti af sér margsinnis annars staðar áður en hægt er að grípa inn og bjarga einstaklingum í viðkvæmri stöðu, konum, og saklausum börnum þeirra, úr prísund nútímaþrælahalds. Það verður að vera hægt að grípa inn í og aðstoða þolendur undan þeim brotum sem framin eru á þeim. Það verður að rjúfa þögnina og krefjast þess að yfirvöld opni augun fyrir þessu skuggamansali, ef svo má að orði komast, áður en fleiri líf verða lögð í rúst. Það er siðferðisleg skylda okkar sem samfélags að vernda þá sem geta ekki varið sig sjálfir. 

Sævar Þór & Partners Fyrirmyndarfyrirtæki ársins

15. september 2026
Lögmannsstofan Sævar Þór & Partners hefur verið útnefnd Fyrirmyndarfyrirtæki ársins 2026 á samnefndum lista sem er samstarfsverkefni Keldunnar og Viðskiptablaðsins. Þetta er þriðja árið í röð sem stofan hlýtur þessa viðurkenningu.  Við val á Fyrirmyndarfyrirtækjum eru metin fjölmörg atriði, þar á meðal afkoma, eiginfjárhlutfall, stöðugleiki og aðrar rekstrarlegar forsendur. Fyrirtæki sem eru tilnefnd þurfa að uppfylla ströng skilyrði í greiningu Keldunnar og Viðskiptablaðsins. „Að hljóta þessa viðurkenningu þriðja árið í röð er staðfesting á því að við séum á réttri leið og að sá agi sem við höfum lagt í reksturinn skili sér. Þetta er ekki síst hvatning til okkar sjálfra um að halda áfram að vanda okkur, bæði í rekstri og í þjónustu við okkar skjólstæðinga,“ segir Sævar Þór Jónsson, lögmaður. Viðurkenningin sannar enn og aftur að velgengni þarf ekki eingöngu að mælast í stærð eða fjölda starfsfólks, heldur einnig í traustum rekstri, góðu stjórnunarstigi og starfsvenjum sem lúta hæstu viðmiðum um gæði. Með þriðju viðurkenningunni í röð hefur Lögmannsstofan Sævar Þór & Partners fest sig enn frekar í sessi sem leiðandi fyrirtæki í sínu fagi – og meðal þeirra fáu lögmannsstofa sem uppfylla ströngustu kröfur um samkeppnishæfa eiginfjárstöðu, stöðuga afkomu og ábyrgð í rekstri.